TRUE CODA/KODA KINETIC LAB to interdyscyplinarna inicjatywa artystyczno-badawcza powołana przez dra Jerzego N. Grzegorka w ramach Fundacji Ośrodek Praktyk Teatralno-Tanecznych TRUE w Szczecinie. Projekt łączy ruch sceniczny, rytm ciała i język migowy (PJM/SJM), redefiniując ich znaczenie w przestrzeni performatywnej.
W centrum działań LABu znajduje się dążenie do stworzenia nowej jakości komunikacji poprzez sztukę – nie jako jednoznacznego przekazu lingwistycznego, lecz jako kinetycznego impulsu emocjonalnego i wizualnego, który angażuje odbiorcę na głębszym poziomie percepcji. Język migowy staje się tu nie tylko narzędziem porozumienia, ale też autonomicznym środkiem artystycznej ekspresji.
Współtwórcami LABu są osoby zarówno słyszące, jak i głuche, dla których język migowy oraz jego przenikanie z ruchem scenicznym stanowi obszar pasji, badań i twórczego eksperymentu.
Laboratorium języka migowego, ruchu i rytmu w sztuce performatywnej pod kierunkiem dra Jerzego N. Grzegorka
TRUE CODA/KODA KINETIC LAB to innowacyjna mikroinstytucja badawczo-artystyczna powołana w ramach Fundacji Ośrodek Praktyk Teatralno-Tanecznych TRUE w Szczecinie. Inicjatywa powstała z potrzeby pogłębionych poszukiwań nad rolą języka migowego w przestrzeni scenicznej – jako środka ekspresji, rytmu i komunikacji, który wykracza poza swoją czysto lingwistyczną funkcję.
Laboratorium jest kontynuacją działań zapoczątkowanych przez dra Jerzego N. Grzegorka w spektaklu „Korowód w przemijaniu. Czas”, gdzie po raz pierwszy w praktyce TRUE wykorzystano język migowy jako równorzędny element idiochreografii i komunikacji cielesnej. Od tego momentu miganie – wzbogacone o rytmiczny ruch i świadomą pracę z ciałem – zaczęto traktować jako kinetyczny impuls, który działa na odbiorcę emocjonalnie i percepcyjnie, niezależnie od jego kompetencji językowych.
Nie tylko komunikacja – miganie jako sztuka.
W TRUE CODA/KODA KINETIC LAB język migowy nie służy jedynie jako tłumaczenie znaczeń. Staje się formą performatywną, nośnikiem ekspresji i znakiem wizualnym, który buduje nową jakość estetyczną. Odbiorca nie musi wprost rozumieć przekazu, by go doświadczyć – miganie, wkomponowane w choreografię, działa na poziomie intuicyjnym, cielesnym, rytmicznym.
To świadoma decyzja artystyczna: zrezygnowanie z prób dosłownego przekładu „rozumiem – nie rozumiem” na rzecz otwarcia się na wielowarstwowe znaczenia, jakie może nieść ruch. Dzięki temu język migowy staje się pełnoprawnym narzędziem sztuki – uwrażliwiającym, dynamicznym, uniwersalnym.
Między kulturami – między językami – między tożsamościami
Projekt czerpie z bogatego potencjału środowisk CODA i KODA – słyszących dzieci głuchych rodziców (w przypadku dzieci – do 17. roku życia, KODA; w przypadku dorosłych – CODA). Osoby te często dorastają w dwóch światach: słyszących i głuchych, są dwujęzyczne i dwukulturowe. Ich unikalna perspektywa staje się inspiracją dla działań LABu, w którym przenikanie się języków, tożsamości i form artystycznych jest fundamentem pracy.
Termin „Coda” odwołuje się również do języka muzyki – jako końcowa część utworu, domknięcie formy. W kontekście projektu zyskuje wymiar metaforyczny – stanowiąc spójne podsumowanie doświadczeń wyniesionych z różnych światów: ciszy, dźwięku, ruchu, znaku i ekspresji.
STRUKTURA I DZIAŁANIE LABU
TRUE CODA/KODA KINETIC LAB działa w ramach większego programu: Laboratorium Idiomów Ruchu i Rytmu Tancerza z Niepełnosprawnością, które eksploruje nowe sposoby włączania osób z różnorodnymi niepełnosprawnościami w praktyki sceniczne – z uwzględnieniem języka migowego, alternatywnej komunikacji i choreografii partycypacyjnej.
Zespół LABu tworzą osoby słyszące i głuche, profesjonalistki i pasjonaci języka migowego, edukatorzy, performerzy i tancerze. Wspólnie rozwijają nowe metody pracy twórczej i edukacyjnej w oparciu o doświadczenie, badania i praktykę sceniczną.
Zespół współtworzący TRUE CODA/KODA KINETIC LAB
- Maja Maria Turak (Katowice) – osoba słysząca, posługująca się płynnie Polskim Językiem Migowym (PJM).
- Karol Pabich (Gryfino) – osoba głucha, słabowidząca, posługuje się głównie Systemem Językowo-Migowym (SJM).
- Jerzy N. Grzegorek (Szczecin) – osoba słysząca, reżyser i choreograf, inicjator i kierownik LABu, twórca idiochoreografii i koncepcji ruchu rytmicznego w języku migowym.
IDIOMATYCZNE MIGANIE
Prace nad (wy)korzystaniem SJM (Systemowy Język Migowy) jako formy twórczej celem rozszerzenia jakości kultury tanecznej osób z niepełnosprawnościami słuchu jaki i w szerszym, prospektywnym ujęciu formy sztuki rozpoczął Jerzy N. Grzegorek wraz z Korowodem w Przemijaniu. Czas (styczeń 2023) proponując ścisłą współpracę z Karolem Pabichem – niesłyszącym i słabowidzącym tancerzem-aktorem TRUE.
Ideą tej koncepcji było założenie, że język migowy jest i może być czymś więcej niż tylko językiem – idiomem języka, czymś więcej niż GESTEM (tu w odwołaniu do wcześniejszych form wykorzystania np. w pantomimie). Miganie przerodziło się w synergiczny ładunek skupiający świadomość >> ciała – myśli – przesłania<< w postaci idiomatów / idiomatycznych struktur ruchu i jego rytmu. Jerzy N. Grzegorek wraz z Karolem Pabichem podjęli się pracy nad wyłanianiem potencjałów języka migowego w twórczości tanecznej i metodyce.
Praca nad tą formą wzbogacania tańca o potencjały idiomu języka migowego została przetransponowana do laboratorium idiomów, idiomatów ruchu i rytmu i idiochoreografii TRUE z ukierunkowaniem na pracę z PJM (Polskim Językiem Migowym).
Link do KOROWÓD W PRZEMIJANIU. CZAS
BADANIE W DZIAŁANIU – SPIRALNE NAWRACANIE
OWSZEM. BYWAŁAM I WIDYWAŁAM
ZOBACZ:
–PERFORMATYWNOŚĆ. CIAŁO KON_TEKSTY
RUCH RYTMICZNY I PJM JAKO ŹRÓDŁO CHOREOGRAFII
W spektaklu zastosowano autorską koncepcję Ruchu Rytmicznego Jerzego N. Grzegorka, wzbogaconą o potencjał Polskiego Języka Migowego (PJM) we współpracy z Mają Marią Turak.
OWSZEM. BYWAŁAM I WIDYWAŁAM
RUCH RYTMICZNY I PJM JAKO ŹRÓDŁO CHOREOGRAFII
W spektaklu zastosowano autorską koncepcję Indywidualnego Ruchu Rytmicznego Jerzego N. Grzegorka (tekst w recenzji / Studia Choreologica 2026), wzbogaconą o potencjał Polskiego Języka Migowego (PJM) we współpracy z Mają Marią Turak.
KOROWÓD PANA YABU. STUDIUM PERFORMATYWNE
RUCH RYTMICZNY I PJM JAKO ŹRÓDŁO CHOREOGRAFII
W spektaklu zastosowano rozwiniętą autorską koncepcję Ruchu Rytmicznego Jerzego N. Grzegorka, wzbogaconą o potencjał Polskiego Języka Migowego (PJM) we współpracy z Mają Marią Turak.
PJM nie funkcjonuje tu jako system komunikacji językowej, lecz jako:
- źródło gestu,
- matryca rytmu,
- struktura kinetyczna.
